Troya'dan götürülen kültürel mirasımız, bugün dünyanın dört bir yanındaki müzelerde dağınık halde bulunuyor. Bir kısmı vitrinlerde sergileniyor, büyük bir kısmı ise depolarda kilitli tutuluyor. Bu tablo, bugüne dek kamuoyunda hak ettiği ilgiyi ve tepkiyi görmüş değil. Kültürel Miras İncelemeleri serimizin ilk dosyasını, bu yağmanın kronolojisini, hukuki zeminini ve güncel iade süreçlerini ilk kez bütünlüklü bir çerçevede belgelemek için hazırladık.

İnceleme üç temel soruyu yanıtlıyor: Troya eserleri bugün nerede? Osmanlı Devleti bu sürece nasıl direndi ve hangi hukuki araçları kullandı? Günümüzde iade mekanizmaları neden ilerleyemiyor? İncelemenin kapsamı, Schliemann'ın 1870'lerdeki kazılarından bugün 6 ülkedeki 8 müzeye uzanıyor. İncelemenin odaklandığı yağma, yalnızca altın ve gümüş gibi buluntularla sınırlı değil. Anadolu insanının gündelik hafızasını oluşturan ağırşaklar, çanak çömlek ve dokuma aletleri de bu yağmanın parçası.

Hikaye dört perspektiften ele alınıyor: 1869 Nizamnamesi'nden UNESCO'ya uzanan hukuki çerçeve; Schliemann, Calvert, Osman Hamdi Bey ve İzzeddin Efendi'nin rolleri; nesne tipi ve edinim yöntemine göre envanter analizi; ve Almanya-Rusya-Türkiye-Yunanistan arasındaki güncel iade sürecinin kilitlenmesi.

Mirasım Nerede veri tabanında bugüne kadar 792 Troya eseri kayıt altına alındı. Almanya, bu eserlere ev sahipliği yapan ülkeler arasında eserlerin %32,5'i ile başı çekiyor ve 255 eseri Berlin Devlet Müzeleri bünyesinde tutuyor. Bunu İngiltere 201 eserle, ABD 163 eserle ve Hollanda 111 eserle izliyor. En çarpıcı bulgu ise, bu 792 eserin 346'sı hiç sergilenmiyor, müze depolarında kilitli bekliyor oluşu. "Evrensel müze" argümanının gerçekte ne anlama geldiğini bu rakamlar gösteriyor.

Kayıp Troya eserlerini keşfetmek için haritamız ve listemizde arama yapabilirsiniz.